Van één besluit naar twee vindplaatsen
Tot de komst van de Omgevingswet stonden de algemene milieuregels voor bedrijven grotendeels in het Activiteitenbesluit, met voor geur van veehouderijen daarnaast de Wet geurhinder en veehouderij. Bij de stelselwijziging zijn die regels opnieuw verdeeld. Grofweg kwamen ze op twee plekken terecht:
- Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal): de rijksregels over milieubelastende activiteiten. Hoofdstuk 3 wijst aan welke bedrijfsmatige activiteiten onder de regels vallen (van het houden van landbouwhuisdieren tot een metaalbewerkingsbedrijf), hoofdstuk 4 bevat de inhoudelijke regels per activiteit.
- Het omgevingsplan van de gemeente: een groot pakket voormalige rijksregels, waaronder de geurregels, is als “bruidsschat” automatisch in het tijdelijke deel van het omgevingsplan van elke gemeente gezet. De geurregels voor onder meer dierenverblijven staan daar in paragraaf 22.3.6.
De reden voor die knip: de wetgever vond dat regels over de lokale leefomgeving, zoals geur en geluid, thuishoren bij de gemeente. Door ze via de bruidsschat in elk omgevingsplan te zetten, ontstond er geen gat op dag één, en kan elke gemeente ze sindsdien naar eigen inzicht aanpassen of vervangen.
Waarom het antwoord per adres verschilt
Precies die gemeentelijke vrijheid maakt het opzoeken lastiger. De bruidsschat was in elke gemeente hetzelfde startpunt, maar gemeenten zijn hem in hun eigen tempo aan het vervangen door eigen milieuregels in het nieuwe deel van het omgevingsplan. Voor hetzelfde type bedrijf kunnen daardoor in twee gemeenten verschillende normen of afstandseisen gelden, en binnen één gemeente kan het antwoord veranderen op het moment dat het omgevingsplan wordt aangepast.
Het Bal lezen is niet genoeg
De meest gemaakte fout is alleen in het Bal zoeken. Voor veel geurvragen staat het antwoord daar niet, of maar half: de normen richting geurgevoelige gebouwen (zoals woningen van buren) komen uit het omgevingsplan van de gemeente. Wie alleen het Bal leest, mist dus de regels die in de praktijk vaak doorslaggevend zijn.
De praktische zoekvolgorde
- 1. Bepaal of de activiteit onder het Bal valt. Hoofdstuk 3 van het Bal wijst milieubelastende activiteiten aan. Valt de activiteit eronder, dan gelden de bijbehorende rijksregels uit hoofdstuk 4, en soms een meld- of vergunningplicht.
- 2. Lees het omgevingsplan van het adres. Daar staan de bruidsschat-milieuregels (voor geur onder meer paragraaf 22.3.6) of, als de gemeente al zover is, de eigen gemeentelijke milieuregels die ervoor in de plaats kwamen.
- 3. Kijk naar de omgeving. Geurregels werken met de afstand tot en de gevoeligheid van omliggende functies, zoals woningen. Dezelfde stal kan daardoor op de ene locatie wel passen en op de andere niet.
Zo helpt de Beleidsassistent
De Beleidsassistent van vergunningcheck.ai doet die zoektocht per adres: hij haalt het omgevingsplan op dat op het adres geldt, inclusief de bruidsschat-milieuregels, en betrekt waar relevant het Bal. Elk antwoord verwijst naar de gebruikte artikelen en wordt automatisch tegen de brontekst gecontroleerd, zodat je het zelf kunt natrekken of voorleggen aan je adviseur of de gemeente. Het resultaat exporteer je als advies-memo.
Let wel: of een concrete bedrijfssituatie aan een norm voldoet, vraagt vaak metingen of specialistisch onderzoek. De assistent vertelt je wélke regels gelden en waar ze staan; het oordeel over de feitelijke situatie blijft werk voor een specialist of de gemeente.